"Bana Ne Yapacağımı Söyle" Demek Bir Güvenli Alan mı, Yoksa Bir Hapishane mi?

Sınıflarda, toplantılarda veya evde en sık duyduğumuz cümlelerden biri: "Tamam, sadece ne yapmam gerektiğini söyle."

Bu cümle bir "uyum" göstergesi gibi görünebilir. Ama aslında altında çok sınırlayıcı bir korku yatar: Hata yapma korkusu.

Yıllar boyu bize yanlış cevapların "notlara işlendiği", "kalıcı olduğu" ve "utanç verici" olduğu öğretildi. Bu yüzden beklemek, denemekten daha güvenli hale geldi.

Oysa gerçek şu: Doğru cevabı kağıda geçirmek öğrenme değildir; sadece bir görevi tamamlamaktır. Öğrenme; karışıklıkla, çabayla ve hata yaparak beyinde gerçekleşen fiziksel bir süreçtir.

Eğer bir ortamda yanlış yapmak "tehlikeli" veya "yargılanan" bir durumsa, insan beyni öğrenme modundan "hayatta kalma" moduna geçer. Hayatta kalma modundaki bir beyin ise risk almaz, yaratıcılık sergilemez, sadece kendisine söyleneni yapar.

İnsanlar aslında zorlukları sever; bulmacaları, keşfetmeyi, çözmeyi... Ancak buna cesaret edebilmek için yanlış yapmanın güvenli olduğu bir iklime ihtiyaç duyarlar.

Ekibinize veya çocuğunuza şu mesajı veriyor musunuz? "Hata yapman sorun değil, yeter ki o hatayı neden yaptığını beraber keşfedelim."

Eğer öğrenme istiyorsak, sonucu değil süreci; doğruyu değil, "nasıl düşündüğümüzü" konuşmalıyız.

Unutmayın: Yanlış yapmak öğrenmenin bedeli değil, yoludur.